Nám (melasma) là một tình trạng tăng sắc tố thường gặp, biểu hiện bằng các dát hoặc mảng tăng sắc tố màu nâu đến nâu xám, thường xuất hiện ở vùng mặt. Tình trạng này có thể gặp ở nhiều đối tượng và thường có tính chất dai dẳng, dễ tái xuất hiện khi các yếu tố thúc đẩy vẫn tiếp tục tác động.

Cùng Renoskin tìm hiểu về Nám (Melasma) - Cơ Chế Hình Thành Và Vai Trò Của Melanin qua bài viết dưới đây!

1. Melanin – sắc tố tự nhiên của da

Melanin là gì?

Melanin là nhóm sắc tố được sản xuất chủ yếu bởi melanocyte, các tế bào sắc tố nằm ở lớp đáy của biểu bì. 

Melanin không phải là thành phần gây hại cho da. Melanin có vai trò quan trọng trong việc tạo nên màu sắc của da, tóc và mắt và còn là một trong những vai trò sinh học quan trọng góp phần bảo vệ tế bào da trước tác động của tia cực tím.

Melanin được tạo ra như thế nào?

Quá trình tạo melanin được gọi là melanogenesis. Một trong những enzyme quan trọng tham gia vào quá trình này là tyrosinase. 

Ở mức độ khái quát, quá trình có thể được mô tả: Tyrosine → DOPA → Dopaquinone → các chất trung gian → melanin

Sau khi được hình thành, melanin được chứa trong các cấu trúc gọi là melanosome. Các melanosome được vận chuyển từ melanocyte sang những tế bào da xung quanh, góp phần tạo nên màu sắc quan sát được trên bề mặt da.

Melanosome có vai trò gì trong sự phân bố sắc tố?

Melanin sau khi được hình thành sẽ được lưu trữ trong melanosome. Các cấu trúc này được chuyển từ melanocyte sang keratinocyte xung quanh.

Do đó, quá trình tạo sắc tố không chỉ liên quan đến lượng melanin được sản xuất mà còn liên quan đến:

• Hoạt động của melanocyte.
• Quá trình hình thành melanosome.
• Sự vận chuyển melanosome.
• Sự phân bố melanin trong biểu bì.
• Quá trình thay mới và đào thải tế bào da.

Cách nhìn này giúp giải thích tại sao việc chăm sóc da tăng sắc tố thường cần thời gian và tính nhất quán, thay vì kỳ vọng thay đổi rõ rệt chỉ trong thời gian ngắn.

2. Cơ chế hình thành nám ?

Nám (melasma) là gì?

Nám, hay melasma, là tình trạng tăng sắc tố biểu hiện bằng các dát hoặc mảng tăng sắc tố có màu từ nâu nhạt, nâu đến nâu xám. Vùng nám thường xuất hiện ở hai bên má, trán, mũi, môi trên và các khu vực thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng.

Melasma có xu hướng kéo dài và có thể tái xuất hiện khi các yếu tố thúc đẩy vẫn tiếp tục tác động lên da.

Điểm cần lưu ý là không phải mọi tình trạng da sẫm màu đều là nám. Tăng sắc tố sau viêm, tàn nhang, đốm nâu và một số tình trạng sắc tố khác có thể có biểu hiện tương tự nhưng cơ chế và hướng xử lý có thể khác nhau.

Vì vậy, khi khách hàng có biểu hiện tăng sắc tố bất thường hoặc khó xác định nguyên nhân, việc thăm khám chuyên khoa da liễu có thể cần thiết để được đánh giá phù hợp.

Cơ chế hình thành nám có gì đặc biệt?

Nám không đơn thuần là kết quả của việc da “sản xuất quá nhiều melanin”. Đây là tình trạng có cơ chế đa yếu tố, trong đó nhiều yếu tố có thể cùng ảnh hưởng đến hoạt động của melanocyte và quá trình tạo sắc tố.

Kết luận

Nám (melasma) là tình trạng tăng sắc tố có cơ chế đa yếu tố, trong đó melanocyte, quá trình hình thành melanin và sự phân bố sắc tố trong da đóng vai trò quan trọng. Ánh sáng, yếu tố nội tiết, cơ địa và môi trường viêm tại da có thể cùng tham gia vào quá trình này.

Hiểu đúng về melanin và cơ chế hình thành nám giúp dược sĩ có thêm nền tảng khi tư vấn khách hàng về chăm sóc da tăng sắc tố, đồng thời giúp việc lựa chọn và giới thiệu mỹ phẩm trở nên phù hợp hơn.